Choć wiedza na temat zdrowia psychicznego i opieki nad nim jest coraz szersza, nadal można spotkać sprzeczne informacje na temat rozróżniania specjalistów w tym zakresie. Psycholog bywa proszony o leki, a psychiatra spotyka się z wymaganiem długiej, wyczerpującej analizy dzieciństwa. Znowu psychoterapeuta bywa proszony o wystawienie opinii psychologicznej. Mnogość zawodów z przedrostkiem „psych-” może zagubić.

Kim jest psychiatra?

Najłatwiej wyróżnić z tego grona psychiatrę. Jest to osoba, która ukończyła studia lekarskie ze specjalizacją w dziedzinie psychiatrii. Jako jedyny z omawianego grona ma uprawnienia do wystawiania zwolnień lekarskich, a stosowana metoda leczenia to farmakoterapia. W polskim prawie to psychiatra wystawia „oficjalną” diagnozę w zakresie zdrowia psychicznego – choć często posiłkuje się przy tym opinią psychologiczną. Wizyty u psychiatry mają typowo medyczny charakter.

Czym zajmuje się psycholog?

Psycholog to osoba, która ukończyła pięcioletnie studia magisterskie. W momencie pisania tego tekstu nadal trwa zamieszanie w zakresie regulacji zawodu. Ustawa o zawodzie psychologa teoretycznie funkcjonuje od bardzo dawna… ale właśnie tylko teoretycznie. Obecnie w Sejmie trwają prace nad nową ustawą, która – w mojej ocenie – ma szanse poprawić jakość kształcenia eliminując wątpliwej jakości oferty nauki w tym zawodzie. Psycholog podczas studiów zyskuje wiedzę i umiejętności w zakresie różnych obszarów życia psychicznego. Może np. ukierunkować się w zakresie psychologii rozwoju człowieka, psychologii klinicznej (czyli najbardziej związanej ze zdrowiem vs. Chorobą), psychologii biznesu i wielu innych dziedzin. Ma uprawnienia i umiejętności do przeprowadzania diagnozy psychologicznej oraz udzielania wsparcia psychologicznego Wielu psychologów pracujących na rynku prywatnym otwiera swoje gabinety i oferuje konsultacje psychologiczne, które jednak nie są psychoterapią. Konsultacje psychologiczne mają na celu udzielenie wsparcia i pomocy innym osobom w rozwiązywaniu życiowych problemów – ale nadal psycholog nie powie „jak żyć”.

Czym zajmuje się psychoterapeuta?

Nie zrobi tego również psychoterapeuta. Tu także w polskim prawie są problemy z regulacją zawodu – i tu również sytuacja zmienia się dynamicznie, bo trwają prace legislacyjne w tym zakresie. Psychoterapeuta to osoba, która ukończyła zazwyczaj czteroletnią szkołę psychoterapii. Aby ukończyć taką szkołę, zazwyczaj jest wymóg posiadania wykształcenia co najmniej wyższego w wybranych zawodach, takich jak psycholog, psychiatra czy pedagog. Jak więc widać, nie każdy psycholog jest też psychoterapeutą, a nie każdy psychoterapeuta jest psychologiem. Psychoterapeuta podejmuje działania mające na celu leczenie zaburzeń i chorób psychicznych oraz poprawę jakości życia – ogólnie i potocznie mówiąc, psychoterapia będzie nakierowana na głębsze procesy i zmiany, niż konsultacja psychologiczna.

W zakresie psychoterapii występują jeszcze nurty psychoterapeutyczne, które dodatkowo sieją zamieszanie. O nich przeczytasz również na blogu. Tutaj chciałabym jedynie uczulić na osoby, które deklarują się psychoterapeutami, a ukończyły jedynie krótkie kursy z metod terapeutycznych. Czym innym jest całościowe szkolenie psychoterapeutyczne, trwające kilka lat, czym innym szkolenie z metody czy narzędzia.

Do tego zamieszania warto dodać, że są psychiatrzy, którzy są również psychoterapeutami czy psychologami. Są psycholodzy, którzy – tak jak ja – są psychoterapeutami (tego połączenia jest chyba najwięcej). Będą też psychoterapeuci, którzy jako zawód pierwotny są pedagogami.

To w takim razie czy Twój problem nadaje się dla psychiatry, psychologa czy psychoterapeuty? Jeżeli nadal masz wątpliwości, przeczytaj ten tekst: Dla kogo konsultacja psychologiczna, a dla kogo psychoterapia?